عبد المطلب است ، و دامنى كه ترا كفالت كرده و او ابو طالب است ، و خانه‌اى كه ترا پناه داده و او عبد المطلب است ، و برادرى كه در دوره جاهلى داشتى ، و پستانى كه ترا شير داده است و او حليمه دختر ابو ذؤيب است ، گفته شد : اى رسول خدا آن برادرت چه كار پسنديده داشت فرمود بخشنده بود ، خوراك و نعمت به ديگران ارزانى مى داشت . مى گويم : از نقيب ابو جعفر يحيى بن ابى زيد به هنگامى كه اين خبر را پيش او مى خواندم پرسيدم كه آيا پيامبر ( ص ) را در دورهء جاهلى برادرى پدرى يا مادرى يا پدر و مادرى بوده است گفت : نه . منظور از برادرى ، دوستى و محبت است . گفتم : او كه خطاب برادرى به او شده كه بوده است گفت : نمى دانم . همچنين مى گويند : همگان از پيامبر ( ص ) نقل مى كنند كه فرموده است ما از پشتهاى پاكيزه به شكمهاى پاك منتقل شده‌ايم ، و با توجه به اين سخن واجب است كه همهء نياكان آن حضرت از شرك پاك باشند كه اگر بت پرست مى بودند ، پاك نبودند . و مى گويند : آنچه در قرآن دربارهء ابراهيم و پدرش آزر و اينكه او مشركى گمراه بوده ، آمده است در مذهب ما زيانى نمى زند ، زيرا آزر عموى ابراهيم بوده و پدرش تارخ بن ناحور است . وانگهى در قرآن از عمو گاهى به پدر نام برده شده است ، آنچنان كه فرموده است : « آيا حضور داشتيد هنگامى كه يعقوب را مرگ فرا رسيد و هنگامى كه به پسرانش گفت : چه چيزى را پس از من پرستش و عبادت خواهيد كرد گفتند : خداى ترا و خداى پدرانت ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را ، مى پرستيم . پروردگار يگانه را ، و ما مطيع فرمان اوييم . » و در اين آيه اسماعيل را در زمرهء پدران و نياكان بر شمرده است و حال آنكه او از نياكان يعقوب نيست ، بلكه عموى اوست . مى گويد [ ابن ابى الحديد ] : اين احتجاج در نظر من سست است ، زيرا مراد از گفتار پيامبر ( ص ) كه فرموده است : « از پشتهاى پاكيزه به ارحام پاك منتقل شده‌ايم مقصود پاك دانستن نياكان پدرى و مادرى از زنا و ازدواج حرام است نه چيز ديگر ، و اين مقتضى سياق سخن است ، زيرا عرب در اين مورد و اينكه در نسب كسى يا ازدواج او شبهه‌اى باشد بر يكديگر خرده مى گرفتند . و اينكه گفته‌اند اگر بت پرست مى بودند طاهر نبودند صحيح نيست و به آنان گفته مىشود چرا چنين مى گوييد كه اگر بت پرست مى بودند پشت و نسب ايشان طاهر نمى بود كه اين دو با يكديگر منافاتى ندارد . اگر